Scheiboog

Betekenis

Een scheiboog is een boog in de lengteas van een kerk of ander gebouw die het middenschip (de middenbeuk) van de zijbeuken scheidt. De term wordt ook gebruikt voor de triomfboog die het koor of de apsis van het middenschip scheidt.

Toepassing

Scheibogen komen voor in kerkgebouwen en vergelijkbare bouwwerken.

• Afscheiden van het middenschip en de zijbeuken.
• Markeren van de overgang naar het koor of de apsis (triomfboog).
• Vorming van een arcade langs de lengteas van een schip.

Aandachtspunten

• Vormvariatie: vaak uitgevoerd als rondboog, segmentboog, spitsboog, hoefijzerboog of geheel recht.
• Aantal bogen: kan per travee van het middenschip één of meer bogen omvatten, afhankelijk van het zuilenstelsel.
• Zijbeuktravee: per travee van de zijbeuk komt meestal slechts één scheiboog voor.
• Terminologie: triomfboog wordt vaak als specifieke scheiboog genoemd wanneer die het koor of de apsis afbakent.

Vormen

• Rondboog: veelvuldig toegepast; voorbeelden in kerkgebouwen in Limburg.
• Segmentboog: voorkomt eveneens in historische kerkbouw (voorbeelden in Limburg).
• Spitsboog: vaak toegepast in gotische contexten (voorbeelden in Limburg).
• Hoefijzerboog: genoemd als mogelijke vorm.
• Recht: geen echte boog maar een rechte afsluiting (voorbeeld vermeld bij University of Oklahoma).

Engelse term

• Pier arch: aangeduid als de boog langs een nave arcade, d.w.z. bij een scheiboogarcade.

Vergelijking

• Wordt vergeleken met het begrip diafragma; beide termen worden in bouwkundige contexten naast elkaar gebruikt.