Triomfbalk

Betekenis

Een triomfbalk is een horizontale balk die de koorwanden verbindt op de overgang tussen koor en schip of tussen koor en dwarsbeuk. Op die balk staat doorgaans een triomfkruis (kruisbeeld) met aan weerszijden beelden van Maria en Johannes; soms worden daaraan twee allegorische vrouwen toegevoegd die verwijzen naar de kerk en de synagoge. De term "triomf" verwijst naar de opstanding en de overwinning van Jezus op de dood.

Toepassing

De triomfbalk komt voor in kerken en heeft meerdere functies:

• Plaats tussen koor en schip of tussen koor en dwarsbeuk.
• Draagt een triomfkruis (kruisbeeld) met beelden van Maria en Johannes.
• Draagt soms bijkomende allegorische beelden die verwijzen naar kerk en synagoge.
• Werkt soms als dwarsbalk (trabes) waarop kaarsen geplaatst worden, bijvoorbeeld onder een altaarciborium of in een apsis.

Aandachtspunten

• Herkennen van de triomfbalk vereist aandacht voor de locatie tussen koor en schip of dwarsbeuk.
• Aanwezigheid van een kruisbeeld en begeleidende beelden is kenmerkend.
• De benaming kan verschillen: triomfbalk wordt soms ook als trabes aangeduid.
• De term "triomf" heeft een specifieke religieuze betekenis (opstanding / overwinning).

Verschil met triomfboog en trabes

• Triomfbalk versus triomfboog: de triomfbalk is een horizontale balk; de triomfboog verwijst naar de boogpartijen waarmee de balk vaak samenhangt (vergelijking van begrippen).
• Trabes: een trabes is de dwarsbalk onder de boog van een altaarciborium of van een apsis waarop kaarsen geplaatst worden; triomfbalk wordt in sommige gevallen als trabes aangeduid en vormt een element in de ontwikkeling van het oksaal.

Terminologie (Engelse benamingen)

• Engelse termen die gebruikt worden zijn "rood beam" (waarbij "rood" verwijst naar kruis of roede) en "triumph beam".