Zavel

Betekenis

Zavel is een bodemmengsel tussen zand en lichte klei met een korrelgrootte van 0,002–0,063 mm. Het bevat 8–25% lutum (het minerale deel van klei), waarbij bij 25% of meer van klei gesproken wordt. Deze grond ontstaat meestal door vermenging van afwisselend afgezette klei- en zandlagen.

Toepassing

Zavel wordt toegepast in tuinen en de landbouw.

• Tuinieren: meestal is geen grondverbetering nodig.
• Akkerbouw: een mengsel van zavel en klei wordt als gunstig beschouwd.
• Plantenteelt: humus en de combinatie van waterhoudendheid en doorlatendheid ondersteunen de meeste planten.

Aandachtspunten

• Controleer drainage bij zware zavel; water kan dan minder snel wegstromen.
• Houd rekening met de samenstelling (lutumpercentage) bij teeltkeuze of grondbewerking.
• Vermijd onnodige grondverbetering wanneer de natuurlijke vruchtbaarheid en structuur toereikend zijn.

Voordelen en nadelen

• Makkelijk te bewerken door het zandige bestanddeel.
• Goed doorwortelbaar dankzij het zandige deel.
• Houdt goed vocht vast door het kleiaandeel.
• Vruchtbare grond door aanwezige humus.
• Nadeel: in zware zavel (relatief veel klei) kan de afwatering trager zijn.

Afmetingen / korrelgrootte

• Korrelgrootte: 0,002–0,063 mm (2–63 µm).
• Lutumpercentage (minerale klei):
  • lichte zavelgronden: 8–12% lutum.
  • matig lichte zavelgronden: 12–17,5% lutum.
  • zware zavelgronden: 17,5–25% lutum.
• Bij ≥25% lutum spreekt men van klei.

Voorkomen

• Natuurlijke zavel komt voor in Zeeland, de Noordoostpolder en het noorden van Nederland.
• Ontstaat vaak op stroomruggen (voormalige oeverwallen) of plekken waar ooit een rivier of zijtak liep, vaak in combinatie met zand of schrale klei.