Aanvangssterkte

Betekenis

Aanvangssterkte is de mechanische sterkte van een materiaal op een nader omschreven vroeg tijdstip na bereiding, dus voordat de normsterkte is bereikt. Bij beton betreft de normsterkte doorgaans de sterkte na 28 dagen; de aanvangssterkte bepaalt hoe snel het materiaal belast of verder verwerkt kan worden.

Toepassing

De term wordt toegepast voor verschillende materialen en processen.

• Beton: bepalen van belastbaarheid vlak na het storten.
• Bekisting: bepalen van het moment van ontkisting.
• Prefabbeton: mogelijk maken van snelle ontkisting en handling.
• Winterbetonstort: inschatten van warmteontwikkeling en vroege sterkteopbouw.
• Restauratiemortels: aanpassen van mengverhoudingen voor gewenste aanvangssterkte.
• Lijmen: vaststellen van de fase waarin een gelijmd onderdeel handvast is en verder verwerkt kan worden.

Aandachtspunten

• Afhankelijkheidsfactoren: cementsoort, water-cementfactor (wcf), hulpstoffen en omgevingstemperatuur beïnvloeden aanvangssterkte en sterkteontwikkeling.
• HES-cement (high early strength) of cement vanaf sterkteklasse C53 ontwikkelt doorgaans snel hoge aanvangssterkte, wat snelle ontkisting en hogere warmteontwikkeling bij verharden mogelijk maakt.
• NEN-EN 197-1 classificeert beginsterkten met L (lage), N (normaal) en R (hogere) beginsterkte; L geldt alleen voor hoogovencement (CEM III/A, CEM III/B en CEM III/C).
• Restauratie: klein aandeel cement (bijv. mengsel 1 deel cement: 5 delen schelpkalk: 10 delen zand) verhoogt aanvangssterkte; bij zeer fragiel werk wordt toevoeging van cement vaak vermeden.
• Bij lijmen verwijst aanvangssterkte vooral naar verwerkbaarheid (handvastheid) in het productieproces, niet naar de uiteindelijke sterkte.

Eisen / regelgeving

• NEN-EN 197-1 geeft sterkteklassen en grenswaarden voor sterkteontwikkeling van cementen; deze klassen worden gebruikt bij de beoordeling van aanvangssterkte en de bijbehorende sterkteontwikkeling in de eerste dagen na bereiding.

Materialen / uitvoeringsvormen

• HES-cement (High Early Strength): cementtype met snelle ontwikkeling van aanvangssterkte en extra hydratatiewarmte.
• Schelpkalkmortel met geringe cementtoevoeging: gebruikt bij restauratiewerk om aanvangssterkte te verhogen zonder een volledig cementmortel te gebruiken.

Aanvangssterkte bij lijmen

• Definitie: de fase in de sterkteopbouw waarin het gelijmde onderdeel zodanig verhard is dat verdere bewerking of handling mogelijk is (handvastheid).
• Karakter: meer een maat voor verwerkbaarheid en voortgang in het uithardingstraject dan voor de uiteindelijke mechanische sterkte.