Ambo
De ambo is een verhoogd podium met enkele treden en een borstwering voorzien van een lessenaar, de voorloper van de preekstoel.
Betekenis
De ambo is een verhoging van een aantal treden met een borstwering en een lessenaar, bedoeld als verhoogd lees- of spreekpunt in een kerk. De ambo fungeert historisch als voorloper van de preekstoel en vormt een liturgisch gebonden plaats voor lezingen.
Toepassing
De ambo komt voor in kerkgebouwen als verhoogd lezingspunt.
- Geplaatst bij de cancelli in vroeg-christelijke kerken.
- Opgezet tussen het koor en het schip in latere fasen.
- Vanaf de 12e eeuw geïntegreerd in het oksaal.
- Vaak twee geplaatst: noordzijde voor de lezing van het evangelie en zuidzijde voor het lezen van de epistels.
Aandachtspunten
- Gebruik en plaatsing van de ambo varieerden door de tijd en liturgische inrichting.
- Meervoudsvorm: ambo's; verouderd: ambonen.
- De ambo wordt gezien als architectuurhistorische voorganger van de preekstoel.
Historiek
De ambo kwam al voor in vroeg-christelijke kerken en stond aanvankelijk in verbinding met de cancelli, de afscheiding tussen priesterkoor en de ruimte voor de leken. Later werd de ambo tussen koor en schip opgesteld en vanaf de 12e eeuw maakte zij deel uit van het oksaal. In veel voorbeelden verschijnen twee ambo's met vaste liturgische functies (noord voor evangelie, zuid voor epistels).
Taal en herkomst
Het woord ambo komt uit het middeleeuws Latijn ambo, afgeleid van het Griekse ambon (berghelling, hoogte); in Byzantijnse context werd het ook gebruikt voor kansel. In het Engels bestaat eveneens de term "ambo".
Voorbeeld
- Ambo van de San Giorgio, Brancoli (Lucca, Italië) is een genoemd voorbeeld van een ambo.