Ambulatorium

Betekenis

Een ambulatorium is een wandelgang die in kerken of kloosters circuleert en een verbindende of beschermende functie heeft. In de kerk beslaat het de wandelgang die de zijbeuken en de kooromgang omvat en vormt het een route voor de kruisweg; in het klooster loopt het rond de binnenhof en is het vaak voorzien van een arcade die beschutting biedt.

Toepassing

Een ambulatorium wordt meestal toegepast als overdekte doorgang en plek voor bezinning.

• In kerken: als gang die de zijbeuken en de kooromgang beslaat en als route voor de kruisweg met afbeeldingen van de kruisiging.
• In kloosters: als wandelgang rond de binnenhof, vaak met een arcade als afscheiding.
• Als beschutting tegen zon en regen voor wie even wil rusten of overdenken.
• In sommige kloosters: als stiltezone waar men niet mag praten.

Aandachtspunten

• Zorg voor een duidelijke looproute wanneer het ambulatorium deel uitmaakt van devotionele praktijken zoals de kruisweg.
• Houd rekening met architectonische afscheidingen: een ambulatorium is vaak van de binnenhof of kerkruimte gescheiden door een arcade.
• Houd rekening met gebruiksregels in kloosters; sommige ambulatoria waren bedoeld voor stilte en afzondering.
• Beschutting tegen weersinvloeden hangt vaak samen met de aanwezigheid en vorm van de arcade.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Meestal uitgevoerd met een arcade als afscheiding tussen de wandelgang en de binnenhof of buitenruimte.
• Vorm en detaillering variëren naar gelang kerk- of kloosterarchitectuur.

Verschil met kooromgang (deambulatorium)

• De term kooromgang, ook aangeduid als deambulatorium, is verwant en kan in kerkelijke context overlappen met het ambulatorium; beide duiden een omloop of wandelgang rond het koor of de zijbeuken aan.