Anta

Betekenis

Een anta is het korte, vooruitspringende deel van een zijmuur van een klassieke tempel, vaak uitgevoerd als een pilasterachtige, vierkante zuil op de hoek van een gebouw. De anta flankeert de pronaos en ligt daarbij bijna op de hoekpunten; soms zijn ook de muren achter de naos verder uitgebouwd en vormen eveneens antae.

Toepassing

De anta komt voor in de klassieke tempelbouw en heeft onder meer de volgende toepassingen:

• Flankeren de pronaos aan weerszijden, bijna ter hoogte van de hoekpunten.
• Vormen hoekige, pilasterachtige elementen die de zijmuur visueel of constructief versterken.
• Voorkomen aan beide zijden van de naos bij dubbele antentempels.
• Dienen in combinaties met zuilen in antis, waarbij de zuilen in één lijn liggen met de anten.

Aandachtspunten

• Vorm: kunnen optreden als uitgesproken pilasters of enkel als uitbouw van de zijmuur, waardoor ze niet altijd als zelfstandige zuilen herkenbaar zijn.
• Positie: liggen vrijwel altijd ter hoogte van de voorzijde van de tempel en vrijwel op de hoekpunten.
• Afmetingen: de anta kan breder zijn dan de zijmuur.
• Terminologie: ook de korte vorm "ante" en de meervoudsvormen "antae" (van anta) en "anten" (van ante) komen voor.

Benamingen

• Enkelvoud: anta (ook: ante).
• Meervoud: antae (van anta) en anten (van ante).

Relatie met tempeltypen

• Antentempel: een tempel die anten bezit wordt een antentempel genoemd.
• Dubbele antentempel: bij sommige typen zijn er ook aan de achterzijde van de naos antae aanwezig.
• Zuilen in antis: deze term geeft aan dat de zuilen in één lijn liggen met de anten, namelijk tussen de uitkragende muurdelen.

Voorbeeld

• Bij sommige Griekse tempels, zoals het schathuis van de Atheners in Delphi, zijn de anten niet meer herkenbaar als losse zuilen maar enkel als delen van de zijmuren.