Bakhuis

Betekenis

Een bakhuis is een afzonderlijk gebouwtje op het erf van een boerderij dat een oven bevat voor het bakken van brood. Het gebouw stond meestal apart van de hoofdwoning vanwege het brandgevaar; soms werd de oven tegen het bakhuis geplaatst om de hitte deels buiten het huisje te houden en om brandhout te kunnen opslaan onder de houtoven.

Toepassing

Het bakhuis dient als bakruimte voor brood en als bijkomende opslagplaats.

• Plaatsing op het erf van een boerderij.
• Herbergen van een bakoven voor het plaatselijk brood bakken.
• Oven tegen het buitenwand plaatsen om binnentemperatuur en brandrisico te beperken.
• Opslag van brandhout, vaak onder de houtoven.
• Soms herbestemd tot eenvoudige woonruimte voor mensen met weinig middelen.

Aandachtspunten

• Stond traditioneel apart vanwege het verhoogde brandgevaar.
• Het tegen de wand plaatsen van de oven leidt ertoe dat warmte deels buiten het gebouwje wordt afgegeven.
• Opslag van brandhout onder de houtoven beïnvloedt indeling en ventilatie.
• Vele bakhuizen dateren uit de 18e eeuw; door het verdwijnen van zelf brood bakken raakten veel bakhuisjes in verval of werden gesloopt.

Historiek

Het bakhuis is van oorsprong een 18e-eeuws gebouwtype dat functioneerde binnen de landelijke huishouding. Naarmate het zelf bakken van brood afnam, verloor het bakhuis zijn oorspronkelijke functie en veranderde de status van veel exemplaren (verval, sloop of herbestemming).

Constructie en indeling

• Oventype: doorgaans een houtoven; de plaatsing kon binnen het bakhuis zijn of tegen de buitenmuur.
• Indeling: ruimte voor de oven en voor opslag van brandstof, vaak onder de oven geplaatst om hout droog en toegankelijk te houden.

Vergelijking met andere landelijke gebouwtjes

Het bakhuis is te vergelijken met andere kleine landelijke bijgebouwen, maar onderscheidt zich door de aanwezigheid van een bakoven. Vergelijkbare gebouwtjes zijn boenhok, spieker, vloedschuur, schapenboet en baarhuisje.