Risaliet

Betekenis

Een risaliet is een vooruitspringende gevelopbouw die over de volle hoogte van een gebouw doorloopt. Deze gevelpartij maakt deel uit van de geleding van een gebouw en wordt vaak accentueerd met decoratieve elementen zoals pilasters.

Toepassing

Risalieten worden toegepast om gevels te accentueren en de geleding van een bouwmassa te organiseren.

• Markeren van de centrale as, bijvoorbeeld als middenrisaliet met de hoofdingang.
• Accentueren van hoeken als hoekrisaliet.
• Integreren in gevelontwerpen als versierde verticale schijnbalken met pilasters.
• Toepassen bij gebouwen met een kolossale orde, waarbij pilasters of zuilen meerder verdiepingen overspannen en zo de indeling in risalieten vergemakkelijken.

Aandachtspunten

• Het vooruitspringen van een gevelvlak wordt aangeduid als risaleren.
• Een risaliet loopt over de gehele hoogte van het gebouw; dit onderscheidt het van laag opgebouwde uitbouwen.
• Middenrisalieten bevatten meestal de ingangspartij; hoekrisalieten bevinden zich op de hoeken van een gebouw.
• Pilasters kunnen fungeren als versiering van een risaliet; lisenen worden eveneens in vergelijking genoemd.

Typen

• Middenrisaliet: centraal geplaatste vooruitspringende gevelpartij, vaak met de ingangspartij.
• Hoekrisaliet: vooruitspringende gevelpartij op een hoek van het gebouw.

Etymologie

Het woord risaliet is ontleend aan het Italiaanse risalto (uitbouw), verwant aan risalire/risaltare (naar buiten reiken) en terug te voeren op het Latijnse re + saltare/salire (springen); verwant met het Griekse hallomai.