Claustra

Claustra is een meervoudige term voor zuilengangen, opengewerkte scheidingswanden en geometrische marmer‑ of gipsplaten.

Betekenis

Claustra is een meervoudig begrip in de bouwkunde dat drie hoofdvormen omvat: overdekte zuilengangen op binnenplaatsen, opengewerkte scheidingswanden en geometrisch geornamenteerde marmeren of gipsen platen. Als meervoud van claustrum duidt het op zuilengangen die in kloosters en pandhoven voorkomen; daarnaast wijst het op luchtige afscheidingen met patronen en op decoratieve platen zoals toegepast door de Moren.

Toepassing

Claustra komt in verschillende contexten voor.

  • Als overdekte zuilengang in kloosters en pandhoven.
  • Als opengewerkte scheidingswand of tuinafscheiding met patronen van vierkanten, driehoeken of cirkels.
  • Als geometrische marmer- of gipsplaat in historisch islamitische bouwkunst (Moren, 7e–12e eeuw in Spanje).
  • Als betonelement voor gevels en afscheidingen, vooral ingeburgerd in de jaren 1950.

Aandachtspunten

  • Specificeer of het om een zuilengang (claustrum), een opengewerkte wand of een geornamenteerde plaat gaat.
  • Controleer patronen en openheidsgraad (vierkanten, driehoeken, cirkels) voor licht‑ en privacybehoefte.
  • Houd rekening met het materiaal (beton, marmer, gips) en de daarmee samenhangende uitvoeringsmethoden.
  • Let op verwante termen zoals kloostergang en pandhof om terminologische verwarring te vermijden.

Typen / uitvoeringen

  • Zuilengangen: meervoudsvorm van claustrum; doorgaans overdekte gangen rond binnenplaatsen.
  • Opengewerkte scheidingswanden: luchtige muren of tuinafscheidingen met geordende patronen.
  • Geometrische platen: marmeren of gipsen opengewerkte platen, historisch toegepast door de Moren.
  • Betonuitvoeringen: prefab of in het werk vervaardigde betonelementen, gangbaar in de jaren 1950.
  • Metselwerkvariant: de term 'claustra-verband' verwijst naar specifieke metselverbanden voor opengewerkt metselwerk.

Historiek

  • Etymologie: het Latijnse claustrum betekent letterlijk "afgesloten plaats"; van dat woord is het woord 'klooster' afgeleid.
  • Historische toepassing: geometrische opengewerkte platen werden door de Moren in Spanje toegepast tussen de 7e en 12e eeuw.
  • Moderne toepassing: in de 20e eeuw verschenen betonclaustra's, vooral in de jaren 1950; er bestaan ook metselwerkvarianten die als 'claustra-verband' aangeduid worden.

Gerelateerde termen

Claustra verband (Braziliaans verband)

Ook interessant

Zakbaak Een zakbaak is een meetinstrument om de zetting van opgehoogde grond ten opzichte van het oorspronkelijke niveau te bepalen. Zakking Zakking is een zetting van de grond door vergrootte korrelspanning die schade aan bebouwing kan veroorzaken. Zakscheur Een zakscheur is een scheur in de constructie die ontstaat door ongelijke zakking van de ondergrond of fundering. Zand Zand is een los, korrelig en waterdoorlatend materiaal met korrels tussen 0,063 en 2 mm, afkomstig van erosie van rotsformaties.