Decoraties
Decoraties in de bouwkunst zijn versieringen of versiersels die in vrijwel elke bouwstijl voorkomen.
Betekenis
Decoraties zijn versieringen en ornamenten toegepast op architectuur en bouwkundige elementen. Ze bestaan in zeer uiteenlopende vormen en termen en zijn vaak karakteristiek voor een bepaalde stijl of periode. De waardering voor decoraties kan in de tijd veranderen.
Toepassing
Decoraties komen voor in bijna elke bouwstijl.
- Gevels (bijv. gevelsteen, topgeveldecoratie, risaliet)
- Plafonds en gewelven (bijv. Keuls plafond, hanggewelf, waaiergewelf)
- Lijsten, profielen en sierpleister (bijv. eierlijst, tandlijst, perklijst, sierpleister)
- Ornamentale onderdelen en beeldhouwwerk (bijv. kapiteel, pilaster, mascaron, pinakel)
Aandachtspunten
- Kenmerk: elke tijd heeft eigen soorten decoraties; stijlherkenning is relevant bij analyse.
- Variatie: decoraties omvatten tal van vormen en benamingen.
- Waardering: decoraties worden niet altijd door latere generaties gewaardeerd.
Voorbeelden
aedicula, agraffe, ajour, akroterion, antefix, arabesk, attiek, band, betonstuc, bricorna-stenen, briefpaneel, bucranium, bundelpijler, cannelures, cartouche, casement, cimorné, colonnet, composietorde, cordon, cul-de-lampe, diocletiaans venster, Dorisch, druiper, eierlijst, ezelsrug, folly, fotobeton (vectogramm), fries, geometrische figuren, getordeerd, gevelmakelaar, gevelsteen, glazuur, granietpleister, guilloche, guirlande, guttae, hanggewelf, herme, hogel, horror vacui, houtsnijwerk, incrustatie, Ionisch, Jugenstil, kammen, kapiteel, Keuls plafond, koolbladornament, Korintisch, kraalprofiel, krolneut, kruisribgewelf, lambrequin, lambrisering, lierne, liseen, lofwerk, lunet, mascaron, mausoleum, meander, meloengewelf, muizentand, mutulus, netgewelf, obelisk, ornament, paneel, palmet, parement, patera, perklijst, pilaster, pinakel, pleisterwerk, pluiken, profiel, risaliet, rocaille, rolwerk, rotspleister, rozet, schijnspant, sgraffito, siermetselwerk, sierpleister, sluitsteen, snijraam, tandlijst, terracotta, terra sigillata, terrazzo, toot, topgeveldecoratie, Toscaans, tracering, triglief, uithangbord, uilenbord, vernacular architecture, villa, vlechting, voluut, waaiergewelf, waaierzwik, wenkbrauw, wimberg, windveer, zaagtandfries, zerk, zwik.