Diocletiaans venster

Betekenis

Een diocletiaans venster is een halfronde muuropening die meestal door twee verticale stijlen in drie afzonderlijke raamvlakken is verdeeld; het middelste vlak is vaak breder dan de twee zijvlakken. De term verwijst naar de thermen Thermae Diocletiani in Rome, een groot Romeins badhuis dat rond 300 na Chr. werd gebouwd.

Toepassing

Het diocletiaans venster komt voor als architectonisch element in klassieke bouw en monumentale gevels.

• In Romeinse thermen, exemplaar: Thermae Diocletiani.
• Als decoratief venster met drie onderverdelingen in muuropeningen.
• Kan voorkomen met bijpassende decoratie van de windveren.

Aandachtspunten

• Herkennen aan de halfronde vorm en de gebruikelijke twee verticale stijlen die drie raamvlakken vormen.
• Het middelste raamvlak is vaak breder dan de twee zijvlakken.
• Wordt soms aangeduid als thermenvenster.
• Kan onderdeel zijn van rijk gedecoreerde gevels (bijvoorbeeld met versierde windveren).

Verschil met oculus, trapeziumvormig venster en engelenvenster

• Oculus: een speciaal type rond venster; een oculus is doorgaans volledig rond, terwijl het diocletiaans venster halfrond en in drie vakken verdeeld is.
• Trapeziumvormig venster: verschilt in basisvorm (trapezium versus halfrond).
• Engelenvenster: wordt als vergelijkbaar vermeld, maar verschilt qua vorm en indeling van het diocletiaans venster.