Duplexwoning

Betekenis

Een duplexwoning combineert twee kleine zelfstandige wooneenheden, één boven de ander, die bij ontwerp en uitvoering eenvoudig samen te voegen zijn tot één grotere eengezinswoning. Typische kenmerken zijn een benedenappartement en een bovenappartement dat de eerste verdieping en zolder omvat, en twee (of bij gespiegelde strokenbouw vier) voordeuren naast elkaar.

Toepassing

Duplexwoningen werden toegepast als kostenefficiënte woonoplossing.

• Bouwen van twee huishoudens op de footprint van één gewone woning.
• Sociale huurwoningen in de wederopbouwperiode na de Tweede Wereldoorlog.
• Situaties waarin tijdelijke opsplitsing gewenst was met oog op latere samenvoeging.
• Rijwoningen met gespiegelde plattegronden die vier voordeuren naast elkaar kunnen tonen.

Aandachtspunten

• Ontwerpen met voorzieningen en indeling die latere samenvoeging mogelijk maken.
• Historisch vaak gekozen vanwege lage bouwprijs en materiaaltekort.
• Mogelijk toepassing van meer soepele of afwijkende bouwregels destijds (bijv. inzake geluid), wat invloed kan hebben op de huidige staat.
• Karakteristieke gevelindeling met twee naast elkaar geplaatste voordeuren kan blijven bestaan na samenvoeging.
• Onzekerheid bestaat over hoeveel duplexwoningen ooit daadwerkelijk later samengevoegd zijn.

Geschiedenis

Na de Tweede Wereldoorlog leidden woningnood en een jarenlange schaarste aan bouwmaterialen tot innovatieve, goedkope woonvormen; duplexwoningen maakten het mogelijk om twee gezinnen te huisvesten tegen relatief lage kosten. Voorbeelden uit die periode tonen dat de bouwprijs van sociale duplexwoningen extreem laag kon zijn (genoemd is een exemplaar van 5.850 gulden). Het concept werd door tientallen gemeenten overgenomen als tijdelijke of semi-permanente oplossing.

Verschil met maisonnette

• Maisonnettes betreffen meestal meer verdiepingen of komen voor in galerijflats, terwijl duplexwoningen specifiek twee boven elkaar geplaatste zelfstandige woningen betreffen die gemakkelijk tot één woning samen te voegen zijn.

Voorbeelden

• In Utrecht ontwierp W.C. (Wim) van Hoorn meerdere duplexwoningen, onder meer aan Burgemeester van Tuyllkade 1–131 en Prinses Margrietstraat 28–110.
• In strokenbouw met gespiegelde plattegronden ontstaan situaties met vier voordeuren naast elkaar, terwijl die vier appartementen de grond van twee woningen in beslag nemen.