Grijpsteen

Betekenis

Een grijpsteen is een uitstekende steen die om greep te bieden wordt aangebracht aan de zijde van een muur, met name bij kades en sluizen. Ze functioneert als anti-verdrinkingsrichel en vult reddingsmiddelen aan doordat een persoon vanuit het water zich aan de uitsparing in de grijprand kan vasthouden. De term heeft ook een bouwkundige betekenis als koppelingssteen: een uitspringende steen die grip biedt bij het bijbouwen van een volgend muurgedeelte.

Toepassing

De grijpsteen komt voor in waterkeringen en in bouwkundige aansluitingen.

• Kades en sluizen: als anti-verdrinkingsrichel met grijprand en uitsparingen.
• Reddingsvoorzieningen: als aanvulling op reddingsboeien, drenkelingenhaken, touwen en ladders.
• Sluizen: meerdere rijen grijpstenen op verschillende hoogten toepassen.
• In metselwerk: als koppelingssteen om greep te geven bij verdere opbouw.

Aandachtspunten

• Niet te ver boven de minimale waterspiegel aanbrengen om bruikbaarheid bij watercontact te garanderen.
• Uitsparingen (waterhol) in de grijprand voorzien zodat opgehoopt water snel wegloopt.
• Meerdere rijen overwegen in situaties met grote waterpeilvariaties, bijvoorbeeld bij sluizen.
• Materiaalkeuze beperken tot uitvoeringen zoals natuursteen of baksteen afhankelijk van constructieve en esthetische eisen.

Materialen en uitvoeringsvormen

• Natuursteen en baksteen komen voor als traditionele materialen voor grijpstenen.
• Uitvoeringen kunnen een bovenste rij met openingen hebben zodat ook bij hogere muren vanuit het water vastgegrepen kan worden.

Terminologie

• Synoniem (Ned.): koppelingssteen.
• Frans: harpe, amorce, balèvre.