Koppelstaaf

Betekenis

Een koppelstaaf is doorgaans een staaf van geprofileerd betonstaal (wapeningsstaal) die delen van een constructie mechanisch verbindt om ongewenste bewegingen tussen die delen te verhinderen. In betonverhardingen voorkomt de koppelstaaf vooral horizontaal uiteendrijven van platen en draagt trekkrachten over doordat de geprofileerde staven hechtend zijn aangebracht.

Toepassing

Koppelstaven worden toegepast om platen en delen van eenzelfde constructie tegen relatieve verplaatsing te beveiligen.

• In betonverhardingen en draagvloeren ter voorkoming van horizontaal uiteendrijven door temperatuurvariaties.
• Tussen verdiepingsvloeren van ankerloze spouwmuren.
• Als bijlegwapening in systemen zoals bollenvloeren (bubbledeck).
• In wegenbouw onder langsvoegen om voegen gesloten te houden.
• In sluitbanden of trottoirbanden bij nog te storten aansluitingen van betonelementen.

Aandachtspunten

• Plaatsing moet parallel aan het bovenvlak en in het midden van de draagvloer gebeuren.
• Koppelstaven worden bij voorkeur tijdens de betonstort als wapening ingegoten.
• Gebruik geprofileerd staal zodat de staven hechtend zijn en trekkrachten kunnen overbrengen.
• In wegenbouw wordt het midden van de staaf bij de langsvoeg vaak van een kunststofomhulling voorzien ter bescherming tegen corrosie.
• Houd het aantal koppelstaven zo beperkt als de constructie toelaat, vanwege geluidsoverdracht.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Meestal geprofileerd betonstaal (wapeningsstaal).
• In wegenbouw: koppelstaven met een kunststofomhulling in het midden om corrosie tegen te gaan.
• Bij later aan te sluiten stroken kunnen koppelstaven worden ingeboord en verlijmd in plaats van ingetrild tijdens aanleg.

Uitvoering

• Bij gelijktijdige aanleg van meerdere stroken kunnen koppelstaven machinaal worden ingetrild.
• Bij aansluitingen die later volgen, worden koppelstaven veelal ingeboord en verlijmd.
• In dwarsvoegen worden doorgaans gladde, van een coating voorziene stalen deuvels toegepast zodat spanningloze vervormingen mogelijk blijven.

Eisen / regelgeving

• Het in koppelstaven en deuvels verwerkte wapeningsstaal moet voldoen aan NEN 6008.
• Aangehaalde teksten verwijzen naar richtlijnen in Betoninfra en CUR aanbeveling 065.

Fouten / voorbeelden

• Het ontbreken van een voldoende aantal koppelstaven kan leiden tot ernstige constructieve problemen; de overkapping van stadion Grolsch Veste wordt als triest voorbeeld genoemd van de gevolgen van ontbrekende koppelstaven.

Verschil met deuvel

• Koppelstaven verbinden platen om trekkrachten over te dragen en voorkomen horizontaal uiteendrijven; deuvels (glad en gecoat) in dwarsvoegen laten juist spanningloze vervormingen toe en beperken daarmee andere bewegingsvormen.