Trekstaaf

Betekenis

Een trekstaaf is een betrekkelijk dunne, meestal ijzeren stang of I‑profiel die tussen bouwelementen wordt geplaatst om naar buiten gerichte krachten op die bouwdelen op te vangen. De trekstaaf moet voldoende sterk zijn om niet te bezwijken onder die trekbelasting.

Toepassing

De trekstaaf komt voor in diverse constructieve toepassingen.

• In windverbanden van wanden en daken, onder meer bij vliesgevels en structural glazing.
• Onder of boven gekromde of V‑vormige daken en brugdelen als onderspanning tegen spatkrachten.
• Tussen zuilen, pijlers of muren om een slankere architectuur mogelijk te maken (bijv. Gotische kerk).
• Als tuien van pylonen of als stangen die luifels en overkappingen vastzetten.
• Verticale trekstaven in gestapelde bouw voor stabiliteit van een kalkzandstenen penant.
• Als trekende leden in vakwerken en spanten (bij houten staven vaak trekbalken genoemd).

Aandachtspunten

• Voorzie een trekstaaf van voldoende sterkte om niet te falen onder de optredende trekspanningen.
• Kies materiaal en behandeling passend bij de omgeving; trekstaven zijn meestal van rvs of thermisch verzinkt staal.
• Verlengingen en verbindingen dienen schroefdraad en geschikte koppelingen (wartel, mof) te gebruiken.
• Een mof met ophangoog maakt het mogelijk meerdere staven te bevestigen; ook bestaan uitvoeringen met koppelschijf of kruismof.
• Bij combinaties van trek- en drukstaven moet het verschil in gedrag worden meegenomen: drukstaven dienen dikker of stijver te zijn om doorbuiging te voorkomen.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Gebruikelijke materialen: roestvast staal (RVS) of thermisch verzinkt staal.
• Vormen: relatief dunne ronde stangen of I‑profielen; houten staven in vakwerken worden trekbalken genoemd.
• Verbindingsstukken: wartels, mofs, koppelschijven en kruismofs komen voor in systemen voor trekstaven.

Uitvoering

• Verlengen gebeurt door ter plaatse schroefdraad aan te brengen en een wartel of mof als verbindingsstuk te gebruiken.
• Een mof met ophangoog maakt gekoppelde bevestigingen of ophangpunten mogelijk.
• Voorspanning op stalen trekstaven is mogelijk door de stang aan beide zijden van de mof aan te trekken en de mof te draaien, zodat de gewenste spanning gehandhaafd blijft.

Onderdelen

• Wartel: schroefverbinding om staven te koppelen.
• Mof: verbindingsstuk, leverbaar ook met ophangoog.
• Koppelschijf en kruismof: onderdelen die in trekstangsystemen worden toegepast voor specifieke aansluitingen.

Verschil met drukstang

• Een trekstaaf neemt naar buiten gerichte (trek)krachten op en moet sterk genoeg zijn tegen breuk door trek.
• Een drukstang neemt naar binnen gerichte (druk)krachten op en moet voldoende dik en stijf zijn om niet te buigen onder druk.