Korintisch

Betekenis

De Korintische orde is een variant van de klassieke Griekse bouwstijl, ontstaan in Korintië en gecultiveerd van circa 300 v.Chr. tot 150 na Chr. De orde werd vooral door de Romeinen toegepast en onderscheidt zich door slanke zuilen en een rijk gedecoreerd kapiteel met acanthusbladeren.

Toepassing

Korintisch komt voor als ordening en versiering in klassieke en neoklassieke architectuur.

• Vormgeving van zuilen en kapitelen in tempels en openbare gebouwen.
• Gebruik van decoratieve daklijsten, fries en architraaf in gevels.
• Herleving in latere periodes, bijvoorbeeld in 19e-eeuwse gebouwen zoals de Église de la Madeleine in Parijs.
• Toepassing door Romeinse bouwmeesters bij monumentale bouwwerken (bijv. tempel van de Olympische Zeus, Athene).

Aandachtspunten

• Herkennen aan het weelderige kapiteel met acanthusbladeren (cauliculi) en bovenaan helices en een centraal fleuron.
• Opmerken van de sima (cimaas) als schuine daklijst waar eventueel een akroterion op geplaatst kan zijn.
• Zien of de geison (kroonlijst) is uitgevoerd met een tandlijst.
• Controleren of het fries doorlopend is en vaak hoog reliëfbeeldhouwwerk bevat.
• Vaststellen dat de zuilschacht slank is en voorzien van verticale groeven (cannelures) met vlakke riemen tussen de groeven.

Onderdelen

• Sima (cimaas): schuine daklijst of gootlijst; plaats voor een akroterion.
• Geison: kroonlijst, vaak met tandlijst.
• Fries: doorgaans doorlopend en voorzien van voorstellingen in vrij hoog reliëf.
• Architraaf: opgebouwd uit drie horizontale balken (fasciae), visueel gescheiden door een hiel-ojief.
• Kapiteel: acanthusversiering (cauliculi), helices (kleine voluten) en fleuron.
• Astragaal: ringprofiel dat bijvoorbeeld tussen kapiteel en zuil voorkomt.
• Zuil: slanke schacht met cannelures en riemen; basement (basis) met torus en scotia.
• Basement: rijk geprofileerd voetstuk tussen zuil en stylobaat.

Verschil met dorische en ionische orde

• Architraaf: de Korintische architraaf heeft, net als de Ionische orde, drie horizontale fasciae.
• Cannelures: bij een Dorische zuil raken de cannelures elkaar met een graat; bij Ionische en Korintische zuilen worden de cannelures van elkaar gescheiden door een riem.