Hogel

Betekenis

Een hogel is een gebeeldhouwd Gotisch ornament in de vorm van een bloem, knop of omgekruld blad dat uit de ondergrond uitsteekt. Het dient als decoratief motief op bouwelementen zoals pinakels, daklijsten en bogen.

Toepassing

Hogels komen vooral voor in kerkelijke architectuur en bepaalde bouwstijlen.

• Versiering van pinakels
• Aankleding van daklijsten
• Ornament op bogen en deuropeningen
• Randdecoratie van diverse bouwelementen

Aandachtspunten

• Meestal wordt over hogels in het meervoud gesproken omdat ze vaak in series voorkomen.
• Komt veel voor bij kerken en in stijlen zoals de Gotiek en de Barok.
• Treedt vaak op in rijen of als oplopende elementen langs pinakels en soortgelijke onderdelen.
• De Engelse benaming voor dit ornament is "crocket".

Etymologie en terminologie

De term is waarschijnlijk ontstaan door gelijkenis met de heugel, een getande staaf in een open haard; het woord heugel komt ook in verband met hang- of bevestigingswerktuigen. Gangbare varianten en synoniemen zijn kantbloem (duidelijker: randbloem), knol en heugel.

Vergelijking

• Kruisbloem: vergelijkbaar ornament; wordt in verband gebracht met hogels maar zonder specifieke onderscheidende kenmerken in deze beschrijving.