Orde
Een klassieke bouwwijze waarbij het kapiteel het kenmerkende element is.
Betekenis
Een orde is een klassieke bouwwijze die vooral bij zuilen voorkomt en waarvan het kapiteel het kenmerkende element vormt. De term duidt op een regelmatige plaatsing en ordening van architectonische onderdelen.
Toepassing
Ordes worden toegepast in klassieke en klassiek geïnspireerde architectuur.
- Bij zuilen en zuilengalerijen.
- In composities waar regelmaat en volgorde van elementen gewenst zijn.
- Bij ontwerpen die elementen als kapiteel en basement gestructureerd gebruiken.
- In de Griekse bouwkunst en afgeleide tradities.
Aandachtspunten
- Let op het kapiteel als onderscheidend kenmerk van een orde.
- Houd rekening met de regelmatige plaatsing en volgorde van elementen binnen een orde.
- Denk aan het basement als het onderste deel van de zuil bij ordetoepassingen.
- Verwijzing naar aanverwante details zoals cannelures kan relevant zijn voor de uitwerking van een zuil.
Bekende orden
Vitruvius onderscheidde vijf klassieke orden:
- Dorisch
- Ionisch
- Korintisch
- Toscaans
- Composiet
Etymologie
De term komt via het Frans van het Latijnse ordo, met betekenissen als rij, reeks, orde en regelmaat; de oorspronkelijke betekenis verwees naar een "reeks draden in een weefsel".