Rayonnant

Betekenis

Rayonnant duidt straalsgewijs maaswerk aan, oorspronkelijk in roosvensters, en verwijst ook naar een stijlperiode binnen de gotiek. Deze stijl kenmerkt zich door hogere ramen met smallere ribben en een ingewikkelder tracering dan in de vroege gotiek, maar nog minder zwierig dan in de flamboyante gotiek.

Toepassing

Rayonnant komt voor in venstermaaswerk en architecturale tracering.

• Toepassen bij roosvensters met straalsgewijze opbouw.
• Gebruiken in het bovenste vensterdeel van hoge ramen.
• Voorkomen in de rayonnante gotiek als stijlperiode.
• Voorkomen in decoratieve driepassen en vergelijkbare maaswerk-elementen.

Aandachtspunten

• Term wordt vaak gebruikt voor ronde vensters, maar geldt ook voor bovenste delen van hoge ramen.
• Tracering is complexer dan in de vroege gotiek, met smallere ribben.
• Rayonnant neigt naar de flamboyante stijl, maar is minder zwierig en decoratief.
• Relatie met het begrip radiaal: beide hebben betrekking op een straal- of stralenstructuur.

Herkomst

Het woord rayonnant komt van het Franse rayon en rai, afgeleid van het Latijnse radius, wat "straal" betekent.

Historische context

De rayonnante gotiek situeert zich tussen de vroege gotiek en de flamboyante gotiek; in die periode werden ramen hoger en ontwikkelde de tracering zich naar complexere, fijnere patronen. Voorbeelden van rayonnant-maaswerk zijn zichtbaar in monumenten zoals Sainte-Chapelle te Parijs.

Verschil met flamboyante gotiek

• Rayonnant: hoger geprofileerde ramen, smallere ribben en ingewikkelder tracering zonder het uitgesproken zwierige karakter.
• Flamboyant: sterker zwierig en ornamentaler maaswerk dan bij rayonnant.