Strooisteen

Betekenis

Strooistenen zijn bak- of straatstenen die zichtbaar anders zijn dan de omliggende stenen en zo een levendiger geheel creëren. Ze werken door contrast in kleur, oppervlak, textuur, formaat of door een voorstelling, waardoor grote vlakken minder eentonig ogen.

Toepassing

Strooistenen worden ingezet om gevels en bestrating visueel te verrijken.

• In gevels: willekeurig aangebrachte geglazuurde stenen tussen matte of bezande stenen.
• In bestrating: af en toe een afwijkende steen in een bies of vlak om het plaveisel levendiger te maken.
• Bij bijzondere toepassingen: stenen met een voorstelling (bijvoorbeeld op schoolgevels waar kinderen tekeningen maakten).
• Als maatrechter: andere formaten kunnen helpen om precies uit te komen in hoogte, breedte of lengte.

Aandachtspunten

• Voorkom overmatig gebruik: te veel strooistenen maakt het vlak rommelig en onrustig.
• Let op kleurharmonie: veel verschillende, afwijkende kleuren geeft een geforceerde of warrige indruk.
• Wees voorzichtig met te weinig strooistenen; dit kan er geforceerd of als een foutje uitzien.
• Houd rekening met herstelwerkzaamheden: na opbreken voor kabels of leidingen is het moeilijk om de willekeurige legging exact te herstellen.
• Houd rekening met veroudering: strooistenen kunnen anders verouderen dan de basisstenen, zeker bij sterk verschillende soorten.

Soorten

• Geglazuurd: glanzende stenen tussen matte of bezande exemplaren.
• Andere oppervlaktestructuur of textuur: reliëf of afwerking die afwijkt van het vlak.
• Andere kleur: contrast tussen donker en licht of een opvallende, felle kleur.
• Ander formaat: afwijkende lengte, breedte of hoogte om maatvoering te ondersteunen.
• Met voorstelling: stenen met een afbeelding; bij bakstenen moet men ze niet te hoog plaatsen omdat de voorstelling anders onduidelijk wordt.

Voordelen

• Maakt grote vlakken visueel levendiger en minder saai.
• Voegt kleuraccenten toe aan gevels of bestrating.
• Kan bijdragen aan de juiste maatvoering wanneer andere formaten worden gebruikt.

Nadelen

• Overmatig of verkeerd gebruik leidt tot een rommige of onrustige indruk (voorbeeld: circa 30% strooistenen met veel kleurverschil kan een warrig beeld geven).
• Moeilijk precies te reproduceren na opbreken van het oppervlak.
• Mogelijke ongelijkmatige veroudering tussen strooistenen en basisstenen.

Verschil met metselpatroon / kartelwerk

Het spannender maken van een gevel door het metselpatroon (zoals kartelwerk met vooruitspringende bakstenen) is een andere manier om variatie te creëren; driedimensionale veranderingen in het metselverband worden doorgaans niet tot strooistenen gerekend.

Documentatie

• Speciale magazine over strooistenen (Wienerberger)
• Het Zinderend Oppervlak, ir. Koen Mulder (visuele voorbeelden van gevelcomposities)