Tandlijst
Een tandlijst is een lijst van blokjes of tanden die als decoratieve rand in metselwerk, onder goten of bij dakconstructies voorkomt.
Betekenis
Een tandlijst is een horizontale reeks uitkragende blokjes of tanden, doorgaans in metselwerk gevormd door om en om uitspringende koppen of afwisselend kops geplaatste bakstenen. De lijst functioneert hoofdzakelijk als decoratief element, maar kan in bepaalde gevallen de constructieve sterkte van de gevelrand verbeteren. Engels: dentil moulding, dentil molding (Am.), dentil band.
Toepassing
Tandlijsten komen voor in gevel- en dakontwerp als sierlijke afwerking.
- Onder een kroonlijst of sierlijst in metselwerk.
- Aan de onderkant van de goot als decoratieve rand, vaak met ondersteuning van consoles.
- In baksteenmetselwerk door afwisselend geplaatste koppen.
- Als lat tussen dakbeschot en panlatten (gebruik in dakopbouw).
Aandachtspunten
- Onderscheid maken tussen de verschillende betekenissen (metselwerk, gootrand, daklat).
- Controleren of de tandlijst enkel decoratief is of ook bijdraagt aan de constructie.
- Rekening houden met ondersteuning wanneer tandlijsten onder een goot met consoles worden geplaatst.
- In daktoepassing nagaan of de term samenvloeit met vogelschroot of een andere daklat.
Materialen / uitvoeringsvormen
- Metselwerk: bakstenen of blokken, uitgevoerd als uitkragende koppen of kops geplaatste stenen.
- Kunststof: profielen die als tandlijst of kroonlijst worden toegepast (crown-molding).
- Hout of latten: als lat tussen dakbeschot en panlatten, gelijkend op vogelschroot.
Verschil met vogelschroot
In de betekenis van een lat tussen dakbeschot en panlatten lijkt "tandlijst" een ander woord voor vogelschroot; de termen vallen in die context vaak samen. Bij metselwerk en als gootdecoratie blijft "tandlijst" een specifieke decoratieve fries die niet identiek is aan vogelschroot.
Historiek
Oorspronkelijk zijn de uitstekende tanden vierkante blokjes; volgens klassieke bronnen zouden deze blokjes terug te voeren zijn op de uiteinden van daksparren uit de tijd dat gebouwen grotendeels van hout waren gemaakt.