Tenietlopend

Tenietlopend is een late-gotische term voor profielen van gewelfribben of gordelbogen die direct in zuilen overgaan.

Betekenis

Tenietlopend is een term uit de late Gotiek voor profielen van gewelfribben of gordelbogen die zonder tussenkomst van een kapiteel in de dragende zuilen overgaan. Daardoor ontstaat een directe overgang tussen de boog- of ribprofielen en de zuilwand. Dit verschijnsel komt bijvoorbeeld voor bij het teniet lopen van scheibogen in de pilaren van St. Jan's kathedraal in Den Bosch.

Toepassing

Tenietlopend wordt gebruikt in gotische wand- en gewelfconstructies.

  • Bij gewelfribben die rechtstreeks in zuilen uitlopen
  • Bij gordelbogen die zonder kapiteel in pilaren overgaan
  • In late-gotische kerk- en kathedraalarchitectuur

Aandachtspunten

  • Afwezigheid van kapiteel: het profiel gaat direct in de zuil over.
  • Vormgeving: het uiterlijk van de rib of boog bepaalt de visuele overgang.
  • Historische context: kenmerkend voor late Gotiek en stedelijke kerkbouw.
  • Identificatie: zichtbaar bij scheibogen en pilaren waar geen tussenstuk aanwezig is.

Ook interessant

Hogel Een hogel is een gebeeldhouwd ornament in bloem-, knop- of bladvorm dat uit een bouwelement uitsteekt. Hollands Classicisme Hollands Classicisme is de Nederlandse variant van het Classicisme rond 1650, gekenmerkt door klassieke vormen en een sobere, harmonieuze monumentaliteit. Hoofdgestel Een hoofdgestel is een breed, horizontaal lijstwerk dat het bovendeel van een gevel vormt en klassiek uit architraaf, fries en kroonlijst bestaat. Horror vacui Horror vacui is een stijlprincipe waarbij een vlak of oppervlak vrijwel volledig wordt gevuld met ornamenten, motieven en geometrische vormen.