Zetmaat

Betekenis

De zetmaat geeft in millimeter aan hoeveel de betonspecie inzakt nadat een standaardkegel is opgetild; dit inzakkingsgetal weerspiegelt de vloeibaarheid van de specie. Hoe hoger de zetmaat, hoe vloeibaarder de betonspecie en hoe groter de inzakking van de kegel.

Toepassing

De zetmaat wordt gebruikt om de consistentie en verwerkbaarheid van verse betonspecie te beoordelen.

• Bepalen van de plasticiteit van specie bij uitvoeringen in beton.
• Toepassen bij consistentieklasse 2 en 3, die het grootste deel van normale bouwmethoden beslaan.
• Vergelijken met andere consistentie-indicatoren zoals de vloeimaat of schudmaat.

Aandachtspunten

• Interpreteer hogere zetwaarden als een grotere vloeibaarheid van de specie.
• Houd rekening met de onderlinge klassengrenzen; sommige tussenliggende mm-gebieden (bijv. 41–49 mm, 91–99 mm) zijn niet als S-klasse gedefinieerd.
• Voor de bepaling van andere meetwaarden (zoals schudmaat) wordt een afwijkende kegel en proefopzet gebruikt.
• Er bestaan zowel handmatige proefsets als geautomatiseerde systemen voor het bepalen van de zetmaat.

Codering

De zetmaat wordt gecodeerd met S1 t/m S5 (slump) en correspondeert met de volgende inzakking in millimeter:

• S1: 10–40 mm
• S2: 50–90 mm
• S3: 100–150 mm
• S4: 160–210 mm
• S5: ≥ 220 mm

Opmerkelijk is dat tussenliggende intervallen (bijv. 41–49 mm en 91–99 mm) geen S-klasse bevatten; in de praktijk wordt daardoor soms in centimeters gewerkt.

Uitvoering en apparatuur

• De gebruikte kegel is de kegel van Abrams (ook wel kegelmantel van Abrams genoemd).
• Typische afmetingen van de Abrams-kegel: binnenboorddiameter boven en onder 100–200 mm en een hoogte van 300 mm; de kegel wordt gebruikt samen met een aanstampstok (porstaaf).
• Voor de schudmaat wordt een kegel met andere afmetingen gebruikt (diameter 130–200 mm, hoogte 200 mm).
• Slump-testsets kunnen bestaan uit: kunststof kegel van Abrams met handvatten en bodemplaat, kunststof vultrechter, porstaaf en bodemplaat; er zijn handmatige en geautomatiseerde uitvoeringen.
• Voor bepaalde uitvoeringen en materiaalkeuzes bestaat er een uitvoering volgens NEN‑EN 12350‑2.

Terminologie

• Engels: slump; een grote zetmaat wordt aangeduid als high slump, een kleine zetmaat als low slump.