Bolkozijn

Betekenis

Een bolkozijn is een kozijn dat twee naast elkaar geplaatste vensters van gelijke afmetingen bevat, gescheiden door een middenstijl en voorzien van één gemeenschappelijke bovendorpel. Daardoor vormt het twee ramen binnen één omlijsting in plaats van twee losse kozijnen.

Toepassing

Bolkozijnen komen voor bij zowel historische als hedendaagse gevel- en raamindelingen.

• Toepassen waar twee gelijkmatige vensters in één enkel kozijn gewenst zijn.
• Gebruik in situaties vergelijkbaar met andere samengestelde vensters zoals drielicht of biforium.
• Historisch toegepast als combinatie van een lichtvenster en een open venster met luik.

Aandachtspunten

• Scheiding door een middenstijl en aanwezigheid van één bovendorpel zijn kenmerkend.
• Niet verwarren met een T-venster, waarbij de raamindeling anders is.
• Historische uitvoeringen konden een glasgedeelte combineren met een open deel dat met een luik werd afgesloten.
• Een venster met twee luiken wordt soms ook bolkozijn genoemd.

Historische betekenis

Oorspronkelijk verwees bolkozijn naar een kozijn met een lichtvenster en daarnaast een open venster dat voor de nacht of bij slecht weer met een luik gesloten kon worden. In oudere handboeken (einde 19de eeuw) werd de term soms ruim toegepast, ook op typen zoals een T-raam.

Verschil met vergelijkbare termen

• T-venster: een bolkozijn heeft twee zij-aan-zij vensters binnen één kozijn en één bovendorpel; een T-venster wijkt qua raamindeling hiervan af.
• Kloostervenster: bij een kloostervenster zijn het lichtvenster en het luik boven elkaar geplaatst en gescheiden door een tussendorpel, niet naast elkaar zoals bij een bolkozijn.
• Drielicht en biforium: dit zijn andere vormen van samengestelde vensters; het bolkozijn is één specifieke aanleg met twee zij-aan-zij vensters.

Terminologie

• In sommige bronnen wordt bolkozijn ook wel tweelicht genoemd.
• Engels: double-casement window.