Ecologisch bouwen

Betekenis

Ecologisch bouwen is een benadering van ontwerp en uitvoering waarbij materialen, winning, energiegebruik, hergebruik en afbreekbaarheid tijdens de hele levenscyclus centraal staan. Materialen en technieken mogen geen negatieve milieugevolgen hebben en kunnen idealiter positief bijdragen aan het leven van planten en dieren rond het gebouw.

Toepassing

Ecologisch bouwen wordt toegepast in ontwerp en uitvoering van woningen en gebouwen om milieu-impact en energiegebruik te beperken.

• Gunstige situering ten opzichte van de zon voor passieve opwarming.
• Gebruik van zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen.
• Keuze van materialen zoals hout, leem en baksteen.
• Hergebruik of sluitende materiaalkringlopen; gebruik van grijs water en groendaken.
• Architectonische keuzes: compacte of natuurlijke vormen, serres als warmtebuffers, half verdiept bouwen.

Aandachtspunten

• Ontwerp en ecologie kunnen spanning geven; overleg tussen opdrachtgever en ontwerpers is raadzaam.
• Half verdiept bouwen vermindert direct zonlicht en vereist extra isolatie; donkere ruimten trekken ongedierte aan en zijn minder gunstig voor bewoners.
• Uiterlijk van een gebouw hoeft niet ecologisch te suggereren; de samenstelling van materialen is bepalend.
• Ecologisch bouwen kan het bouwproces verlengen; een expliciete planning en einddatum voor het gehele bouwproces wordt aangeraden.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Hout en houtbouw (bijv. houtskeletbouw).
• Isolatie met houtvezel (afvalproduct van houtverwerking).
• Groendaken, bijvoorbeeld sedum.
• Zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen voor energievoorziening.
• Gebruik van leem en baksteen als constructieve of afwerkmaterialen.
• Hergebruik van grijs water en toepassing van ecologische lijmen; vermijden van PUR bij afdichtingen.

Uitvoering: voorbeeld

Een concrete toepassing toont een eigentijdse ecologische woning met:

• Houtskeletbouw en houtvezelisolatie.
• Zonnepanelen en veel glas voor natuurlijke opwarming.
• Ecologische lijm, sedumdak en geen gebruik van PUR.
• Forse dakoverstekken die zomerse zon weren en winterzon toelaten.

Etymologie

Ecologie is afgeleid van het Duitse Ökologie, gevormd door de bioloog Ernst Heinrich Haeckel uit het Griekse oikos (woning) en het achtervoegsel -logie. Het begrip verwijst naar wisselwerking tussen organisme en omgeving.

Vergelijkbare begrippen

• Cradle to cradle
• Energiezuinige woning
• FSC
• Biologisch bouwen, organisch bouwen en duurzaam bouwen
• Vernacular architecture, ambachtelijk-traditioneel bouwen, traditioneel bouwen en bois cordé