Metamorf gesteente

Gesteente dat ontstaat door verstening en omvorming van andere gesteenten onder hoge druk en/of temperatuur.

Betekenis

Metamorf gesteente is ontstaan door verdere verstening en omvorming van één of meer andere gesteenten onder hoge druk en vaak ook hoge temperatuur, waardoor zowel het uiterlijk als de eigenschappen van het oorspronkelijke gesteente veranderen; er heeft een metamorfose (gedaanteverwisseling) plaatsgevonden.

Toepassing

Metamorf gesteente komt voor in de aardkorst als resultaat van diepe begraving en tektonische bewegingen.

  • Leisteen: ontstaat uit sedimentair kleisteen (schalie) en kan verder veranderen in schist onder zeer hoge druk.
  • Kwartsiet: ontstaat uit sedimentair zandsteen bij hoge druk en temperatuur.
  • Marmer: ontstaat uit sedimentair kalksteen bij hoge druk en temperatuur.
  • Gneis: ontstaat uit stollingsgesteente graniet onder hoge druk.
  • Grafiet: ontstaat uit een coalificatiereeks (bruinkool → steenkool → antraciet → grafiet) bij hoge druk en temperatuur, waarbij grafiet zuiver kristallijn koolstof is.

Aandachtspunten

  • Begraving en bewegingen in de aardkorst verhogen druk en temperatuur en leiden tot metamorfose.
  • Het omvormingsproces wordt ook diamorfose genoemd.
  • Metamorfose verandert zowel het uiterlijk als de fysische en chemische eigenschappen van het oorspronkelijke gesteente.
  • De transformatie kan leiden tot nieuwe mineralogische samenstellingen, zoals kristallijn koolstof (grafiet).

Etymologie

De term metamorf is ontleend aan het Latijnse metamorphosis en het Griekse metamorphosis (gedaanteverwisseling), afgeleid van metamorphoun (transformeren), gevormd uit meta- (over, naar de andere zijde) en morph (vorm).