Modernisme

Modernisme is een verzamelnaam voor bouwstijlen vanaf 1920 die zakelijke vormgeving en functionele elementen centraal stellen.

Betekenis

Modernisme is een overkoepelende term voor de bouwstijlen Functionalisme, Nieuwe Zakelijkheid en International Style. Kenmerkend is een zakelijke vormgeving die de functionele elementen van gebouwen benadrukt en het gebruik van nieuwe materialen en bouwmethoden stimuleert.

Toepassing

Modernistische principes worden toegepast bij gebouwen waarin functionaliteit en heldere vormen centraal staan.

  • Gebruik van glas en baksteen als zichtbare gevelmaterialen.
  • Inzet van gewapend beton en staal voor constructie en vormgeving.
  • Toepassing van industrieel bouwen, montagebouw en prefab bouwelementen.
  • Standaardisatie van onderdelen en bouwmethoden om efficiëntie te verhogen.
  • Organisatie van binnenruimtes rond elementen zoals vides.

Aandachtspunten

  • Herkenning aan zakelijke, functioneel gedreven vormgeving zonder overbodige ornamenten.
  • Materiaalkeuze (glas, baksteen, gewapend beton, staal) beïnvloedt esthetiek en constructie.
  • Industriële bouwmethoden vereisen planning voor prefab en montagesystemen.
  • Standaardisatie vraagt afstemming tussen ontwerp en productie van bouwdelen.
  • Relatie tot andere stromingen: Postmodernisme ontstond onder meer als reactie op het Modernisme.

Stromingen

  • Functionalisme
  • Nieuwe Zakelijkheid
  • International Style

Materialen en bouwmethoden

  • Glas en baksteen als dominante gevelmaterialen.
  • Gewapend beton en staal voor draagstructuren en elementen.
  • Industrieel bouwen en montagebouw met prefab bouwelementen.
  • Standaardisatie van onderdelen en detaillering.

Historiek

  • Tijdsperspectief: circa 1920 tot heden.
  • Architecten van deze stromingen organiseerden zich in het Congrès Internationaux d'Architecture Moderne (CIAM).
  • Latere ontwikkelingen en reacties omvatten onder meer Supermodernisme, Neomodernisme en Postmodernisme.

Voorbeeld

Het Van Goghmuseum van Rietveld (gereed 1973) bestaat uit meerdere volumes van glas en baksteen en heeft ruimtes georganiseerd rond een vide; het museum kreeg later een uitbreiding (ontwerp Kisho Kurokawa, gereed 1999) en een gelijktijdige verbouwing naar ontwerp van Martien van Goor (GGH architecten).

Gerelateerde termen

CIAM Functionalisme Neomodernisme Postmodernisme Supermodernisme

Ook interessant

Dilatatie Dilatatie vangt het werken van gevels op door open voegen of door met indrukbaar materiaal gevulde voegen tussen bouwdelen. Dodebed Een dodebed is een in de grond aangebracht betonblok of vergelijkbare constructie die als anker voor een damwand of keerwand dient. Dodemansbed Een dodemansbed is een constructie die de reactiekrachten opvangt bij het boren of persen van leidingen door de grond. Doelbeelden Doelbeelden zijn referentiebeelden die ingenieursbureau voor productvormgeving ipv Delft verzamelt voor bouwkundig en architectonisch gebruik.