Geometrische figuren

Betekenis

Geometrische figuren zijn meetkundige vormen en de bijbehorende principes die oplossingen bieden voor praktische problemen in de bouw en tegelijk esthetische of symbolische functies vervullen. Ze dienen als ontwerp- en rekeninstrument en kunnen ook ritme, orde en betekenis geven aan bouwkundige vormgeving.

Toepassing

Geometrische figuren worden toegepast in zowel constructieve als decoratieve contexten.

• Gebruik als ontwerpgereedschap bij lay-out en vormgeving, vaak met passer en meetlat.
• Integratie in bouwstijlen, bijvoorbeeld in de Gotiek waar de cirkel een uitgangspunt was.
• Decoratie en motieven, zichtbaar in Griekse motieven, paleistuinen en Islamitische kunst.

Aandachtspunten

• Erkenning van symboliek: de cirkel kan als zonnesymbool en drager van orde geïnterpreteerd worden.
• Historische context beïnvloedt gebruik en betekenis van vormen.
• Meetinstrumenten (passer, meetlat) bepalen nauwkeurigheid in uitvoering.
• Verschillende principes (driepas, vierpas, gulden snede, ...) bieden uiteenlopende ontwerpoplossingen.

Voorbeelden / principes

• Driepas, vierpas, vijfhoek en zeshoek als veelgebruikte geometrische patronen.
• Gulden snede als verhoudingsprincipe.
• Module als herhalings- of maatsysteem.
• Motieven en toepassingen in Griekse en Islamitische tradities, en in landschapsontwerp zoals paleistuinen.

Historiek

Geometrische figuren hebben door de geschiedenis heen zowel praktische als decoratieve rollen gespeeld; in de Gotiek werd de cirkel beschouwd als een belangrijk uitgangspunt en symbolisch geladen vorm, en in diverse culturen (Grieks, Islamitisch, Noord-Afrikaanse toepassingen genoemd) dienden geometrische patronen als versiering en ordeningsprincipe.