Echinus

Betekenis

De echinus is de kussenachtige, vaak ronde schijf van een kapiteel die bij de Dorische orde direct onder de abacus ligt. De vorm is kussenachtig en aan één zijde afgeplat, waardoor het kapiteel een vloeiende overgang krijgt tussen schacht en abacus. De term komt uit het Grieks en betekent letterlijk 'zee-egel', refererend aan het kussenachtige skelet van dat dier.

Toepassing

De echinus komt vooral voor bij Dorische kapitelen.

• Bij het kapiteel van een Dorische zuil, direct onder de abacus.
• Als tussenkussen kan een vergelijkbaar element ook bij andere orden voorkomen, maar de benaming wordt vrijwel uitsluitend bij de Dorische orde gebruikt.
• Voorbeelden van omvangrijke echini zijn te vinden bij Dorische kapitelen zoals die van de tempel van Ceres in Athene.

Aandachtspunten

• Plaatsing: ligt onmiddellijk onder de abacus en vormt de overgang naar de zuilschacht.
• Vorm: kussenachtig en aan één zijde afgeplat, overeenkomstig de etymologie 'zee-egel'.
• Terminologie: in andere bouworden kan een tussenkussen technisch vergelijkbaar zijn, maar het woord echinus wordt historisch vooral voor de Dorische orde gebruikt.
• Vergelijking: wordt regelmatig naast elementen als torus en astragaal genoemd bij de beschrijving van kapitelen.

Verschil met torus en astragaal

• Vergelijking: torus en astragaal zijn andere ornamenten of profielvormen die bij kapitelen en basisprofielen voorkomen; echinus wordt specifiek als het kussenachtige deel onder de abacus van een Dorisch kapiteel aangeduid.