Marmer

Betekenis

Marmer is een natuursteen en een metamorf gesteente dat ontstaat door de metamorfose van kalksteen (calciumcarbonaat, CaCO3). Tijdens die omvorming verdwijnen herkenbare fossielen; aders en schakeringen geven marmer een karakteristiek uiterlijk. Belgische zwart en rood marmer zijn uitzonderingen en behoren tot afzettingsgesteenten.

Toepassing

Marmer wordt al sinds de klassieke oudheid gebruikt en komt voor in tal van toepassingen.

• Vloeren, muren en trappen
• Badkamermeubels, vensterbanken en schouwen
• Aanrechtbladen en tafelbladen (gebruik af te raden door vlekgevoeligheid)
• Grafmonumenten en zerken

Aandachtspunten

• Impregneren om het oppervlak afstotend te maken voor water, vet en vuil.
• Niet goed bestand tegen zuren; fijnkorrelige structuur maakt marmer vlekgevoelig.
• Zachter en sneller krassend dan bijvoorbeeld graniet, ondanks hoge slijtvastheid.
• Niet alle soorten marmer zijn vorstbestendig; keuze op toepassing afstemmen.
• Regelmatig onderhoud is noodzakelijk vanwege gevoeligheid voor vlekken.

Voordelen

• Hoge slijtvastheid.
• Goed te polijsten.
• Fossielen en aders geven rijke schakeringen en een bijzonder uiterlijk.
• Beschikbaar in zeer veel variaties en kleuren.
• Goed combineerbaar met vloerverwarming.

Nadelen

• Gevoelig voor zuren en daardoor voor blijvende vlekken.
• Lager hardheidsniveau dan enkele andere natuursteensoorten.
• Neiging tot krassen ondanks slijtvastheid.
• Onderhoudsintensiever dan sommige alternatieven; niet alle varianten zijn vorstbestendig.

Verwering (cultureel erfgoed)

• Op niet doorregen plekken kan zich een zwarte gipskorst vormen; op gespoelde vlakken verbleekt wit marmer.
• Het oppervlak kan verruwen doordat hardere, grijze aders hoger komen te liggen.
• Versuikering: de steen kan onder de huid uiteenvallen in losse kristallen wanneer het bindmiddel door vochttransport oplost; dit vermindert de samenhang.
• Zure reinigingsmiddelen dringen in de steen en kunnen door oplossen van het bindmiddel jaren later nog schade veroorzaken.

Materialen en uitvoeringsvormen

• Marmer kan geïmpregneerd worden om afstotend te zijn voor water, vet en vuil.
• Marmer werd nagebootst door beschildering van steen of hout (marmeren) en kan in pleisterwerk worden uitgevoerd als stucmarmer (marmerstuc) of stucco lustro.

Bekende soorten

• Carrara (Italië)
• Marmara (Turkije)
• Pentelikon (Griekenland)
• Cehegin, waaronder Rojo Cehegin (Spanje)
• Paros (bekend in de oudheid; marmergroeve van Marathi)

Etymologie

Het woord is ontleend aan Latijn marmor, afkomstig van het Griekse mármaros; de betekenis ontwikkelde zich via associatie met glanzen naar "glanzende steen".