Netgewelf

Betekenis

Een netgewelf is een type samengesteld ribbengewelf waarbij de ribben elkaar zodanig kruisen dat er zowel driehoekige als verschillende veelhoekige gewelfvelden ontstaan. De knoop is het snijpunt van ribben; vaak komen er meerdere knopen voor, waarbij de centrale knoop(s) als sluitsteen fungeren.

Toepassing

Netgewelfen verschijnen voornamelijk in de late Gotiek, wanneer decoratie en vakmanschap zwaarder wegen dan louter constructieve overwegingen.

• Toegepast als decoratief en technisch gewaardeerd gewelftype in gotische bouwkunde.
• Voorkomt met meerdere knopen en sluitstenen, waardoor het vaak een rijk gedetailleerd vlak vormt.
• Bekende voorbeeldlocatie: netgewelf van St. Mary, Redcliffe (Bristol, Engeland).

Aandachtspunten

• Ribben snijden elkaar zo dat zowel driehoekige als veelhoekige gewelfvelden ontstaan; ontwerp en uitvoering moeten dit complex patroon volgen.
• Knopen markeren de kruisingen van ribben; de centrale knoop kan als sluitsteen optreden, maar er zijn vaak meerdere sluitstenen.
• Het gewelf als geheel vertoont visuele gelijkenis met een visnet, wat het decoratieve karakter benadrukt.
• De nadruk ligt op decoratie en het tonen van vakmanschap, vergelijkbaar met het waaiergewelf.

Vergelijking met andere gewelven

• Vergelijkbaar met een cellengewelf; beide zijn samengestelde gewelven met complexe veldindelingen.
• Wordt vermeld naast andere gewelftypen zoals tongewelf, kruisgewelf, kruisribgewelf, kloostergewelf, muldengewelf, spiegelgewelf en stergewelf.
• Voor het waaiergewelf geldt hetzelfde decoratieve uitgangspunt: esthetiek en vakmanschap spelen een belangrijke rol.