Raatligger

Een raatligger is een stalen hoofdligger met zeshoekige openingen, vervaardigd door het snijden, verschuiven en aaneenlassen van een profiel.

Betekenis

Een raatligger is een stalen hoofdligger die ontstaat door het uitsnijden van een walsprofiel, het verschuiven van de delen en het aanelassen en afkorten daarvan, waardoor een raatstructuur met zeshoekige openingen ontstaat. De ligger draagt de voornaamste belastingen en combineert een lagere massa met een grotere buigstijfheid dan het uitgangsprofiel.

Toepassing

Raatliggers worden toegepast als hoofdligger in staalconstructies.

  • Voor grote overspanningen met relatief geringe belastingen.
  • Waar doorvoer van kabels en installaties door de ligger gewenst is.
  • Voor eenvoudige bevestiging van secundaire bouwelementen, zoals plafondsystemen.
  • Als zichtbaar architectonisch onderdeel van een constructie.

Aandachtspunten

  • Intermitterende langsnaden vereisen hoogwaardige lasvaardigheid vanwege korte laslengten.
  • Bij extra puntlasten of risico op plooiing kunnen in één of meer raten tussenplaten of verstevigingen worden ingelast.
  • Corrosiebescherming kan bestaan uit het verwijderen van walshuid en roest door gritstralen en het aanbrengen van lasverf (lasmenie).
  • Raatliggers hebben door hun geometrie een hogere buigstijfheid, maar de opneembare dwarskracht kan geringer zijn dan bij het uitgangsprofiel.

Uitvoering

  • Fabricage gebeurt door het snijden van het basisprofiel, verschuiven van de gesneden delen en het aaneenlassen en afkorten; dit proces produceert de karakteristieke zeshoekige openingen.
  • Lasnaden, onder meer de intermitterende langsnaad, zijn kritisch voor de kwaliteit en sterkte van de ligger.
  • Waar nodig kunnen tussenplaten of aanvullende platen in de raten worden ingelast om lokale versteviging te bieden.

Eisen / berekening

Voor de dimensionering van raatliggers wordt in Europa vaak de Peiner-Schnitt-Führung (ook Litzka-Schnitt-Führung) toegepast met de volgende uitgangspunten:

  • De verhoging H/h wordt op 1,5 gesteld (de hoogte H van de raatligger is 1,5 maal de hoogte h van het uitgangsprofiel).
  • De steek van de raten wordt gelijk genomen aan de hoogte H van de raatligger.
  • De hoek α wordt op 63,5° gesteld; het uitgangspunt is tan α = 2.

Historiek

De oudste bekende raatliggers dateren van begin jaren 1930 en werden ontworpen en vervaardigd door de Skodafabrieken in Pilsen; het betrof dakliggers met een vrije overspanning van 12 meter in een fabriekshal in Doudlevec (Tsjechië).

Verschil met patrijspoortligger

  • Een patrijspoortligger is een variant van de raatligger waarbij de openingen ronde vormen hebben in plaats van zeshoekige raten.

Gerelateerde termen

Gewalste ligger I-profiel Kokerligger Ligger Patrijspoortligger Plaatligger Profielstaal Samengestelde balk Staalverbinding U-profiel Vakwerkligger, vakwerkspant Verstijvingsligger Vierendeelligger Vollewandligger Vrije oplegging

Ook interessant

Zwaluwstaartplaten Zwaluwstaartplaten zijn stalen platen met een zwaluwstaartprofiel die als zelfdragende verloren bekisting en wapeningsplaat voor betonnen vloeren dienen. Zwavelbeton Zwavelbeton is een betonvariant waarbij cement en water zijn vervangen door gemodificeerd zwavel als bindmiddel. Zwevende dekvloer Een dekvloer die niet rechtstreeks op de ondergrond ligt maar via een verende of isolerende tussenlaag is aangebracht. Zwevende trap Een zwevende trap bestaat uit treden die enkel aan één korte zijde in een muur of andere solide constructie zijn verankerd.