Ligger

Betekenis

Een ligger is een ondersteunende balk, of een samenstel van balken of staven die samen als één geheel kan worden beschouwd. Liggers dienen om overspanningen te dragen en stijfheid in een constructie te verschaffen; onvoldoende stijfheid leidt tot onaanvaardbare doorbuiging.

Toepassing

Liggers komen voor in uiteenlopende constructies en vormen de dragende elementen voor overspanningen en vloer- of brugconstructies.

• Overspanning tussen oevers van rivieren of andere grote openingen.
• Versterken en stijfhouden van bruggen als verstijvingsligger.
• In vloerconstructies als balken of joists.
• In steigers als ledger.
• Als samengestelde of voorgespannen T-liggers en staal-betonliggers (deltabeam) om verdiepingshoogten te minimaliseren en overspanningen te maximaliseren; deltabeams kunnen tot 3 uur brandwerend zijn.

Aandachtspunten

• Doorbuiging neemt toe wanneer de stijfheid van een ligger te gering is.
• Vergroot de hoogte van de ligger om de doorbuiging te verkleinen.
• Plaats alternatieve ondersteuning, bijvoorbeeld pijlers op punten waar doorbuiging voorkomt, om doorbuigen te vermijden.
• Verstijf een profiel door verticale platen tussen boven- en onderflens of door horizontale L-vormige platen op het lijf van de ligger aan te brengen.
• Controleer de aansluiting op staanders en opleggingen om bouwfouten zoals een ligger die door een muur steekt te voorkomen.

Werking / principe

• De stijfheid van een ligger hangt sterk samen met de hoogte en de profielopbouw; een grotere hoogte vergroot de weerstand tegen doorbuiging.
• Verstijvingsmaatregelen (verticale of horizontale platen) verhogen de buigstijfheid van profielliggers en beperken vervorming onder belasting.
• Een vakwerkligger vormt één samenstel van dragers en stijlen waarbij de doorbuiging niet primair wordt verminderd door het verhogen van de liggerhoogte maar door de geometrie van het samenstel.

Materialen en uitvoeringsvormen

• Liggers bestaan in veel uitvoeringen: gewalste ligger, I-profiel, H-profiel, U-profiel, kokerligger, vollewandligger, plaatligger, raatligger, patrijspoortligger, hoedligger (petligger) en Vierendeelligger.
• Er bestaan samengestelde balken, T-liggers van voorgespannen beton en staal-betonliggers zoals deltabeam.
• Liggers kunnen deel uitmaken van staalverbindingen en grotere systeemvloeren, zoals breedplaatvloeren.

Verschil met vakwerkligger

• Een verstijvingsligger is een ligger die specifiek bedoeld is om de stijfheid van een constructie te verhogen, bijvoorbeeld bij bruggen.
• Een vakwerkligger is een samenstel van dragers en stijlen dat als één geheel werkt en waarbij doorbuiging niet primair wordt gereduceerd door het vergroten van de hoogte van de ligger.