Grenen
Naaldhout van dennen (Pinus), in de bouw meestal Europees grenen van de grove den.
Betekenis
Grenen of grenenhout is naaldhout van Pinus-soorten. In de Belgische en Nederlandse bouw gaat het meestal om Europees grenen van de grove den (Pinus sylvestris). In Vlaanderen is grenen de meest gebruikte houtsoort; in Nederland volgt het op vuren als meest toegepaste naaldhout.
Grenen is harsrijk, relatief zacht en vaak voorzien van kwasten (noesten). Het kernhout is doorgaans roodachtig; het spinthout is lichter. Door de hars voelt het hout vaak iets vettig aan. Zo is het met het blote oog meestal te onderscheiden van vuren.
Toepassing
Grenen dient breed als bouwhout, constructiehout en afwerkingshout.
- Balkhout, stijlen en ander constructief binnenwerk
- Kozijnen, ramen en deuren (ook buitenwerk, mede dankzij de hars)
- Binnen- en buitenbetimmeringen, rabatdelen en lambrisering
- Vloeren, vaak kwartiers of rift gezaagd
- Meubels (vaak met zichtbare kwasten bij sneller gegroeid productiehout)
- Tuinhout en buitenconstructies, bij voorkeur na verduurzaming of impregnering
- Fineer en triplex/multiplexindustrie, pallets, kisten en vergelijkbaar nutshout
Aandachtspunten
- Spinthout is niet duurzaam en kan bij vocht snel aantasten; voor buitenwerk is verduurzamen of een geschikte afwerking belangrijk.
- Verwar grenen niet met dennenhout: dat is een andere handelsnaam/houtsoort. Oregon pine / Douglas is evenmin grenen.
- Hars kan gereedschap en afwerking hinderen; bij schilderen of lakken eerst ontvetten of harsplekken behandelen.
- Kwaliteit varieert sterk: smalle groeiringen en weinig kwasten zijn geschikter voor meubel- en zichtwerk dan grof, kwastig productiehout.
Eigenschappen
- Softwood / naaldhout, goed te zagen, schaven, frezen en verlijmen
- Duurzaamheidsklasse ongeveer 3–4 (matig duurzaam); spinthout valt slechter uit
- Typische volumieke massa in de orde van 450–550 kg/m³
- Werkt en krimpt zoals de meeste naaldhoutsoorten; maatvastheid verbetert bij thermische modificatie of goede droging
Verschil met vuren
| Grenen | Vuren | |
|---|---|---|
| Boom | Grove den (Pinus sylvestris) e.a. Pinus | Fijnspar (Picea abies) |
| Uitzicht | Roodachtig kernhout, lichter spint; vaak vettig | Lichter, egaler, minder “vettig” |
| Hars | Harsrijk | Minder uitgesproken |
| Duurzaamheid | Klasse 3–4 | Klasse 4 |
| Gebruik | Breed bouwhout; ook ramen/buitenwerk (met aandacht voor spint) | Breed bouwhout binnen en buiten |
Andere benamingen
Naast Europees grenen wordt hout van andere Pinus-soorten ook als grenen verhandeld, bijvoorbeeld Frans grenen of Amerikaans grenen (o.a. pitch pine, southern pine). Inlands grenen is hout van in Nederland gegroeide bomen. Oregon pine is geen grenen.