Votief

Betekenis

Een votief is een object dat geschonken of opgehangen wordt als uiting van dank of als vervulling van een gelofte aan een god of ander hoger wezen. Het begrip omvat zowel individuele geschenken (beeldjes, kaarsen, tekeningen) als grotere constructies die uit dankbaarheid of nagedachtenis werden opgericht.

Toepassing

Votieven komen voor in religieuze en rituele contexten.

• Gebruik als schenking na het vervullen van een belofte, bijvoorbeeld bij genezing of overleving.
• Plaatsing op votieftafels of votiefaltaren bij heiligdommen en bedevaartsoorden.
• Oprichting van votiefgebouwen zoals votiefkerken of -tempeltjes ter vervulling van een gelofte.
• Aangifteteksten of stenen platen vermelden vaak wie gaf en waarom het votief werd opgedragen.

Aandachtspunten

• Votiefgeschenken worden vaak pas "achteraf" gegeven, nadat de veronderstelde gunst werd ontvangen of het gevaar werd afgewend.
• Inschriften op votiefobjecten kunnen de naam van de schenker en de reden van de gave vermelden.
• Sommige votiefbeelden zijn bedoeld om op een later moment werkzaam te zijn, zoals bepaalde Egyptische beeldjes bij graven.
• Kaarsen en tekeningen fungeren eveneens als votiefgeschenk, vooral op plaatsen waar bijzondere genezing wordt verondersteld.

Etymologie

Het woord komt mogelijk via het Franse votif van het Latijnse votivus (betreffende een gelofte), afgeleid van votum (gelofte). In de Romeinse tijd werden op votiefinscripties soms afkortingen gebruikt zoals VSLM (Votum Solvit Libens Merito).

Cultuurhistorische voorbeelden

• Votieven en votiefaltaars verschijnen in uiteenlopende culturen en periodes, onder andere in Egypte, Griekenland, het Romeinse rijk en Japan.
• Voorbeelden zijn votiefaltaren in Italië en Kamiros (Rhodos), votiefbeeldjes in het Midden-Oosten, votieftempeltjes in Japan en votiefkerken zoals die van de Cordeliers in Nancy (Frankrijk).