Waterbergingen

Waterbergingen beperken zowel wateroverlast als een tekort aan water door opslag en infiltratie op verschillende schaalniveaus.

Betekenis

Waterbergingen omvatten alle maatregelen en voorzieningen die water tijdelijk of langdurig opslaan of laten infiltreren, zodat zowel wateroverlast als waterschaarste beperkt wordt. Ze kunnen bestaan uit technische installaties, landschappelijke ingrepen en materiaalkeuzes die water vasthouden of vertraagd afvoeren.

Toepassing

Waterbergingen worden ingezet op uiteenlopende locaties en in verschillende vormen:

  • Op daken: groendak en polderdak met geïntegreerde waterberging of opslag in cisterne.
  • In stedelijk terrein: wadi's, waterdoorlatende bestrating en retentiegebieden voor hemelwater.
  • In landschap en infrastructuur: polder, watergangen, stuwen en spaarbekkencentrales.
  • In ondergrond en afwatering: drainage, grindkoffers en infiltratiezones.

Aandachtspunten

  • Doorlatendheid: rekening houden met de k-waarde of waterdoorlatendheid van de bodem.
  • Grondwater: monitoren van het freatisch vlak en de grondwaterspiegel om ongewenste effecten te voorkomen.
  • Kwel en piping: beoordelen van opkomend water (kwel) en risico's op piping bij ontwatering.
  • Afvoer en veiligheid: voorzien in noodafvoer, overlaten en redundantie voor veilige afvoer bij extreme gebeurtenissen.
  • Stabiliteit: aandacht voor wegzijging en erosie, bijvoorbeeld bij terrassen of greppels.

Typen en uitvoeringen

  • Retentie en opslag: retentiegebieden, cisternes, spaarbekkencentrales en overspannen water.
  • Infiltratiegestuurde oplossingen: wadi's, grindkoffers en lokale infiltratie in de bodem.
  • Groene en landschappelijke maatregelen: groendak, terp en vliedberg, hermeanderen van watergangen.
  • Technische systemen: gemaal, bemaling, riool- en rwa-systemen, stuwen en peilbeheer.
  • Verhardingsmaatregelen: waterdoorlatende bestrating en drainage voor vertraagde afvoer.

Grondwater en processen

  • Freatisch vlak en grondwaterspiegel bepalen in welke mate infiltratie mogelijk is.
  • Kwel beïnvloedt lokale wateraanvoer en kan opslagbehoeften wijzigen.
  • Piping en andere ondergrondse processen kunnen ontstaan bij intensief peilbeheer of ontwatering en moeten worden beoordeeld.

Relatie tot klimaat en planning

  • Klimaatadaptief beheer gebruikt waterbergingen als klimaatbuffer of klimaatmantel om piekbuien en droogte te mitigeren.
  • Ruimtelijke planning en aanleghoogte moeten diensten zoals overlaat, waterkering en polderstructuren integreren om waterbeheersing robuust te maken.

Gerelateerde termen

Aanleghoogte Bemaling Cisterne Drainage Freatisch vlak Gemaal Grindkoffer Groendak Hermeanderen Infiltratie K-waarde Klimaatadaptief Klimaatbuffer Kwel Noodafvoer Oppervlaktewater Overlaat Overspannen water Peilbeheer Piping Polder Polderdak Redundantie Retentie Riool RWA Spaarbekkencentrale Stuw Terras Wadi Waterdoorlatende bestrating Watergangen Waterkering Wateroverlast Wegzijging

Ook interessant

Scheiboog Een scheiboog is een boog in de lengteas van een kerk die het middenschip van de zijbeuken scheidt. Schelpen Schelpen zijn uit calciumcarbonaat bestaande skeletten van weekdieren die in de bouw diverse toepassingen kennen. Schelpsteen Schelpsteen is bloksteen gewonnen uit verharde schelplagen in de kuststrook rond Paramaribo en Saramacca (Suriname). Schenkel Een schenkel is een kort gebogen onderdeel dat gebruikt wordt voor het vormen of ondersteunen van bogen en gewelfribben.